{"id":592875,"date":"2026-02-06T15:15:54","date_gmt":"2026-02-06T14:15:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.arpamed.fr\/?p=592875"},"modified":"2026-05-19T15:57:00","modified_gmt":"2026-05-19T13:57:00","slug":"les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/","title":{"rendered":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi !"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-text-align-center has-red-color has-text-color wp-block-paragraph\"><strong>Le site de Khirokitia (ou Choirokoitia) est l\u2019un des ensembles arch\u00e9ologiques les mieux pr\u00e9serv\u00e9s du N\u00e9olithique pr\u00e9c\u00e9ramique en M\u00e9diterran\u00e9e orientale. Situ\u00e9 dans le district de Larnaca, sur l\u2019\u00eele de Chypre, il s\u2019\u00e9tend sur une colline entour\u00e9e d\u2019un m\u00e9andre de la rivi\u00e8re Maroni, \u00e0 environ 6\u202fkm de la c\u00f4te sud actuelle.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1494\" height=\"1253\" src=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-592876\" style=\"aspect-ratio:1.5\" srcset=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site.jpg 1494w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site-835x700.jpg 835w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site-965x809.jpg 965w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site-768x644.jpg 768w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Khirokitia_site-160x134.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 1494px) 100vw, 1494px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00e9couvert dans les ann\u00e9es 1930 par l\u2019arch\u00e9ologue chypriote Porphyrios Dikaios, puis fouill\u00e9 de fa\u00e7on extensive par une mission fran\u00e7aise du CNRS \u00e0 partir des ann\u00e9es 1970, Khirokitia a \u00e9t\u00e9 occup\u00e9 entre le VII\u1d49 et la premi\u00e8re moiti\u00e9 du VI\u1d49 mill\u00e9naire av.\u202fJ.-C. Le village est inscrit depuis 1998 au <strong>Patrimoine mondial de l\u2019UNESCO<\/strong> pour sa valeur exceptionnelle comme t\u00e9moignage des d\u00e9buts de la soci\u00e9t\u00e9 n\u00e9olithique en milieu insulaire.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le site se compose d\u2019<strong>habitations rondes en pierre<\/strong> dispos\u00e9es au sein d\u2019un vaste mur d\u2019enceinte, t\u00e9moignant d\u2019une soci\u00e9t\u00e9 organis\u00e9e avec une \u00e9conomie fond\u00e9e sur l\u2019agriculture, l\u2019\u00e9levage et la collecte de ressources naturelles. La diversit\u00e9 du mat\u00e9riel arch\u00e9ologique \u2014 outils en pierre, structures domestiques, pratiques fun\u00e9raires \u2014 offre un cadre privil\u00e9gi\u00e9 pour \u00e9tudier les adaptations humaines \u00e0 un environnement insulaire au N\u00e9olithique.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><strong><strong><strong><strong>Des techniques d\u2019imagerie avanc\u00e9es pour interroger la sant\u00e9 infantile<\/strong><\/strong><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le projet <strong><a href=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/projets\/arpamed-a-soutenu\/projets-2024\/les-1000-premiers-jours-de-la-vie-a-khirokitia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u00ab\u202fVivre en contexte insulaire au N\u00e9olithique (Chypre, VII\u1d49\u2013VI\u1d49 mill\u00e9naire av.\u202fJ.-C.)\u202f\u00bb<\/a><\/strong>, soutenu par Arpamed et r\u00e9alis\u00e9 en 2025, s\u2019inscrit dans une d\u00e9marche pluridisciplinaire visant \u00e0 mieux comprendre <strong>la sant\u00e9 et la vie corporelle des tr\u00e8s jeunes enfants<\/strong> de Khirokitia, \u00e0 partir de l\u2019\u00e9tude <strong>des 1000 premiers jours de la vie<\/strong> \u2014 une p\u00e9riode cl\u00e9 du d\u00e9veloppement humain.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les restes humains exhum\u00e9s \u00e0 Khirokitia constituent l\u2019une des plus larges s\u00e9ries disponibles pour le N\u00e9olithique ancien, avec <strong>des centaines d\u2019individus, dont une quantit\u00e9 exceptionnelle de nourrissons de moins d\u2019un an<\/strong>. L\u2019objectif du projet \u00e9tait d\u2019explorer les risques sanitaires et les modifications corporelles au tout d\u00e9but de la vie, en mobilisant des technologies m\u00e9dicales r\u00e9centes :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Observations macroscopiques des ossements<\/strong> pour d\u00e9tecter les signes visibles de pathologies.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Microscopie num\u00e9rique et microtomographie (\u03bcCT)<\/strong> pour analyser la micro-structure osseuse sur des \u00e9chantillons d\u2019enfants, permettant de reconna\u00eetre des marqueurs biologiques jusque\u2011l\u00e0 inaccessibles dans l\u2019arch\u00e9ologie standard.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tomodensitom\u00e9trie m\u00e9dicale et num\u00e9risation 3D<\/strong> des cr\u00e2nes pour \u00e9tudier la forme et les modifications structurelles des cr\u00e2nes.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces approches int\u00e9gr\u00e9es ont transform\u00e9 la capacit\u00e9 \u00e0 lire les traces biologiques laiss\u00e9es dans les ossements anciens, ouvrant de nouvelles perspectives pour comprendre les conditions de vie des populations n\u00e9olithiques.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1538\" height=\"2050\" src=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-scaled.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-592924\" style=\"aspect-ratio:0.7502496209459709;width:452px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-scaled.jpeg 1538w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-525x700.jpeg 525w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-607x809.jpeg 607w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-768x1024.jpeg 768w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-1152x1536.jpeg 1152w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-1536x2048.jpeg 1536w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Numerisation-dun-crane-non-deforme-de-Khirokitia-a-laide-dun-scanner-3D-Artec-Spider-credit-S.-Sorin-Mazouni-160x213.jpeg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 1538px) 100vw, 1538px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">CT scan d\u2019un cr\u00e2ne de Khirokitia \u00e0 l\u2019American Medical Center de Nicosie \u00a9 Mission arch\u00e9ologique fran\u00e7aise \u00e0 Khirokitia<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Une pathologie infantile rep\u00e9r\u00e9e : le scorbut n\u00e9onatal<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Une des d\u00e9couvertes majeures du projet est l\u2019identification du <strong>scorbut n\u00e9onatal<\/strong>, aussi appel\u00e9 <strong>maladie de Thomas Barlow<\/strong>, chez plusieurs nourrissons de Khirokitia. Cette pathologie, due \u00e0 une carence s\u00e9v\u00e8re en vitamine\u202fC, peut \u00eatre fatale en l\u2019absence de suppl\u00e9mentation. Les <strong>analyses \u03bcCT<\/strong> ont mis en \u00e9vidence des micro\u2011structures osseuses parfaitement compatibles avec la physiopathologie de cette maladie, ce qui constitue un <strong>r\u00e9f\u00e9rentiel diagnostique in\u00e9dit<\/strong> pour les populations anciennes. Auparavant, le scorbut n\u00e9onatal \u00e9tait rarement reconnu dans les contextes arch\u00e9ologiques faute d\u2019indices fiables \u00e0 l\u2019\u00e9chelle micro\u2011anatomique.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces r\u00e9sultats sugg\u00e8rent que des contraintes nutritionnelles s\u00e9v\u00e8res affectaient les tr\u00e8s jeunes enfants dans ce village insulaire, probablement li\u00e9es \u00e0 des limitations alimentaires ou \u00e0 des pratiques de sevrage inadapt\u00e9es \u00e0 l\u2019apport en vitamine C.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong>D\u00e9formations cr\u00e2niennes et pratiques culturelles<\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Outre les pathologies, le projet a mis au jour des <strong>d\u00e9formations cr\u00e2niennes intentionnelles<\/strong> chez certains individus. Ces d\u00e9formations, reconnues gr\u00e2ce \u00e0 la <strong>tomodensitom\u00e9trie m\u00e9dicale<\/strong> et \u00e0 la <strong>num\u00e9risation 3D<\/strong>, sont attribu\u00e9es \u00e0 l\u2019application de dispositifs contraignants pendant les premiers mois de la vie. Les donn\u00e9es 3D permettent aujourd\u2019hui de :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>caract\u00e9riser la forme des cr\u00e2nes avec pr\u00e9cision,<\/li>\n\n\n\n<li>distinguer cr\u00e2nes d\u00e9form\u00e9s et non d\u00e9form\u00e9s,<\/li>\n\n\n\n<li>quantifier l\u2019ampleur des modifications,<\/li>\n\n\n\n<li>et poser des hypoth\u00e8ses sur les significations sociales ou culturelles de ces pratiques.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces r\u00e9sultats montrent que des gestes culturels influen\u00e7aient le corps d\u00e8s les premiers mois de vie, \u00e9clairant des dimensions sociales de l\u2019enfance n\u00e9olithique rarement accessibles autrement.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1630\" src=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-592947\" style=\"aspect-ratio:1.2564642492180969;width:584px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size.jpg 2048w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size-880x700.jpg 880w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size-1016x809.jpg 1016w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size-768x611.jpg 768w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size-1536x1223.jpg 1536w, https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Crane-denfant-environ-8-ans-deforme-\u00a9-R.-Orabi_size-160x127.jpg 160w\" sizes=\"auto, (max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cr\u00e2ne d\u2019enfant (environ 8 ans) d\u00e9form\u00e9 \u00a9 R. Orabi.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ce <a href=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/projets\/arpamed-a-soutenu\/projets-2024\/les-1000-premiers-jours-de-la-vie-a-khirokitia\/\">projet soutenu par Arpamed<\/a> a permis de franchir une \u00e9tape importante dans l\u2019\u00e9tude de l\u2019enfance et de la sant\u00e9 au d\u00e9but de l\u2019histoire humaine. En combinant des approches pal\u00e9o\u2011biologiques classiques et des techniques d\u2019imagerie m\u00e9dicale avanc\u00e9es, les chercheurs ont non seulement document\u00e9 des cas de scorbut n\u00e9onatal chez des nourrissons d\u2019il y a pr\u00e8s de 9\u202f000\u202fans, mais aussi explor\u00e9 des pratiques culturelles modifiant la forme du cr\u00e2ne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces r\u00e9sultats apportent un \u00e9clairage in\u00e9dit sur les risques sanitaires, les strat\u00e9gies alimentaires, et les pratiques culturelles corporelles des populations n\u00e9olithiques insulaires, contribuant \u00e0 une meilleure compr\u00e9hension des d\u00e9fis biologiques et sociaux rencontr\u00e9s par nos anc\u00eatres.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le projet va se poursuivre avec de nouvelles analyses et publications qui permettront de pr\u00e9ciser encore les interactions entre environnement, nutrition, sant\u00e9 infantile et culture dans les soci\u00e9t\u00e9s anciennes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Les dons vers\u00e9s \u00e0 Arpamed permettent de soutenir directement les projets et sont d\u00e9ductibles fiscalement, offrant ainsi un avantage aux m\u00e9c\u00e8nes tout en contribuant \u00e0 la pr\u00e9servation du patrimoine m\u00e9diterran\u00e9en.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><a href=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/projets\/nous-soutenir\/\">Soutenir les projets<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Le 22 novembre 2022, Arpamed organisait la troisi\u00e8me \u00e9dition de sa soir\u00e9e des m\u00e9c\u00e8nes et c\u00e9l\u00e9brait cinq ans de lev\u00e9es de fonds au service de l&#8217;arch\u00e9ologie fran\u00e7aise en M\u00e9diterran\u00e9e. A cette occasion, l&#8217;H\u00f4tel de Soubise accueillait les membres du Conseil d&#8217;Administration et du Conseil Scientifique, les m\u00e9c\u00e8nes et les repr\u00e9sentants de projets soutenus et des institutions partenaires pour retracer les r\u00e9alisations de ces derni\u00e8res ann\u00e9es et aborder celles \u00e0 venir.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":592901,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-592875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.3","language":"en","enabled_languages":["fr","en"],"languages":{"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":true},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Arpamed\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/arpamed.fonds\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-06T14:15:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-19T13:57:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Arpamed\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@Arpamed_fonds\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@Arpamed_fonds\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Arpamed\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Arpamed\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0a4361a92c91738016281f1418b44ae\"},\"headline\":\"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi !\",\"datePublished\":\"2026-02-06T14:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T13:57:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/\"},\"wordCount\":976,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg\",\"articleSection\":[\"Articles\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/\",\"name\":\"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-06T14:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-19T13:57:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/02\\\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg\",\"width\":1280,\"height\":850},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi !\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/\",\"name\":\"{:fr}Arpamed{:}{:en}Arpamed{:}\",\"description\":\"&lt;em&gt;La valeur des contreparties doit demeurer dans un rapport de 1 \u00e0 4 avec le montant du don et ne doit pas d\u00e9passer\u00a025 % du montant du don (doctrine fiscale &lt;a href=&quot;https:\\\/\\\/bofip.impots.gouv.fr\\\/bofip\\\/5868-PGP.html\\\/identifiant%3DBOI-IR-RICI-250-20-20120912#Contreparties_prenant_la_fo_23&quot;&gt;BOI-BIC-RICI&lt;\\\/a&gt; ; articles &lt;a href=&quot;https:\\\/\\\/www.legifrance.gouv.fr\\\/codes\\\/article_lc\\\/LEGIARTI000043644627&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noreferrer noopener&quot;&gt;\u00a023 N&lt;\\\/a&gt;\u00a0et\u00a0&lt;a href=&quot;https:\\\/\\\/www.legifrance.gouv.fr\\\/codes\\\/article_lc\\\/LEGIARTI000032694393\\\/2016-06-13&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noreferrer noopener&quot;&gt;28-00 A&lt;\\\/a&gt;&lt;a href=&quot;https:\\\/\\\/www.culture.gouv.fr\\\/Thematiques\\\/mecenat\\\/Particuliers\\\/Le-regime-fiscal&quot;&gt;\u00a0de l&#039;Annexe 4\u00a0&lt;\\\/a&gt;du CGI).&lt;\\\/em&gt;\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#organization\",\"name\":\"Arch\u00e9ologie & Patrimoine en M\u00e9diterran\u00e9e\",\"alternateName\":\"Arpamed\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/ARPAMED-logoCOUL-modif.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/ARPAMED-logoCOUL-modif.jpg\",\"width\":576,\"height\":426,\"caption\":\"Arch\u00e9ologie & Patrimoine en M\u00e9diterran\u00e9e\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/arpamed.fonds\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/Arpamed_fonds\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/arpamed_fonds\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/arpamed\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0a4361a92c91738016281f1418b44ae\",\"name\":\"Arpamed\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Arpamed\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.arpamed.fr\\\/en\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed","og_url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/","og_site_name":"Arpamed","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/arpamed.fonds","article_published_time":"2026-02-06T14:15:54+00:00","article_modified_time":"2026-05-19T13:57:00+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":850,"url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Arpamed","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@Arpamed_fonds","twitter_site":"@Arpamed_fonds","twitter_misc":{"Written by":"Arpamed","Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/"},"author":{"name":"Arpamed","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#\/schema\/person\/d0a4361a92c91738016281f1418b44ae"},"headline":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi !","datePublished":"2026-02-06T14:15:54+00:00","dateModified":"2026-05-19T13:57:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/"},"wordCount":976,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg","articleSection":["Articles"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/","url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/","name":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi ! - Arpamed","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg","datePublished":"2026-02-06T14:15:54+00:00","dateModified":"2026-05-19T13:57:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Reconstructed-circular-structures-Khirokitia-entre-7000-et-5800-av.-J.-C.-CC-BY-SA-3.0.jpg","width":1280,"height":850},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/les-nouvelles-du-terrain-khirokitia-un-village-neolithique-majeur-a-chypre\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/www.arpamed.fr\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Na\u00eetre \u00e0 Chypre il y a 9 000 ans\u2026 un vrai d\u00e9fi !"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#website","url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/","name":"{:fr}Arpamed{:}{:en}Arpamed{:}","description":"&lt;em&gt;La valeur des contreparties doit demeurer dans un rapport de 1 \u00e0 4 avec le montant du don et ne doit pas d\u00e9passer\u00a025 % du montant du don (doctrine fiscale &lt;a href=&quot;https:\/\/bofip.impots.gouv.fr\/bofip\/5868-PGP.html\/identifiant%3DBOI-IR-RICI-250-20-20120912#Contreparties_prenant_la_fo_23&quot;&gt;BOI-BIC-RICI&lt;\/a&gt; ; articles &lt;a href=&quot;https:\/\/www.legifrance.gouv.fr\/codes\/article_lc\/LEGIARTI000043644627&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noreferrer noopener&quot;&gt;\u00a023 N&lt;\/a&gt;\u00a0et\u00a0&lt;a href=&quot;https:\/\/www.legifrance.gouv.fr\/codes\/article_lc\/LEGIARTI000032694393\/2016-06-13&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noreferrer noopener&quot;&gt;28-00 A&lt;\/a&gt;&lt;a href=&quot;https:\/\/www.culture.gouv.fr\/Thematiques\/mecenat\/Particuliers\/Le-regime-fiscal&quot;&gt;\u00a0de l&#039;Annexe 4\u00a0&lt;\/a&gt;du CGI).&lt;\/em&gt;","publisher":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.arpamed.fr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#organization","name":"Arch\u00e9ologie & Patrimoine en M\u00e9diterran\u00e9e","alternateName":"Arpamed","url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/ARPAMED-logoCOUL-modif.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.arpamed.fr\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/ARPAMED-logoCOUL-modif.jpg","width":576,"height":426,"caption":"Arch\u00e9ologie & Patrimoine en M\u00e9diterran\u00e9e"},"image":{"@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/arpamed.fonds","https:\/\/x.com\/Arpamed_fonds","https:\/\/www.instagram.com\/arpamed_fonds\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/arpamed\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.arpamed.fr\/#\/schema\/person\/d0a4361a92c91738016281f1418b44ae","name":"Arpamed","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/280f686289e5d5429e58f1afb356761503a663a1ab6113b4f58c9c7bb88b95f1?s=96&d=mm&r=g","caption":"Arpamed"},"url":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/592875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=592875"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/592875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":625721,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/592875\/revisions\/625721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/592901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=592875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=592875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arpamed.fr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=592875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}